In België wordt een aanzienlijk deel van je belastbaar inkomen, zo’n 20%, besteed aan de uitgebreide sociale zekerheid. Dit stelsel biedt belangrijke voorzieningen, waaronder kinderbijslag, gezondheidszorg, uitkeringen bij ziekte en pensioenen.
Bij werknemers verloopt de betaling van deze bijdragen automatisch via inhoudingen op hun loon. Zelfstandigen daarentegen hebben de verantwoordelijkheid om hun eigen bijdragen te voldoen. Maar hieraan zijn ook voordelen verbonden. In Vlaanderen kun je namelijk in diverse situaties rekenen op financiële ondersteuning. Of je nu een zelfstandige bent die ziek wordt, een nieuw gezinslid verwelkomt, of je pensioengerechtigde leeftijd bereikt, er staat altijd een financieel vangnet paraat om je op te vangen.
In dit artikel gaan we dieper in op de sociale rechten die je opbouwt door je bijdragen te voldoen.
- Ziekte: Als zelfstandige geniet je dezelfde rechten als werknemers als het gaat om het vergoeden van medische uitgaven. Via je ziekenfonds kun je jouw medische kosten terugvorderen. Denk maar aan medicijnen, verblijfkosten van het ziekenhuis enzovoort. In geval van arbeidsongeschiktheid die minstens 8 dagen duurt, kun je een uitkering ontvangen via je ziekenfonds. Hoeveel deze uitkering bedraagt is afhankelijk van je gezinssituatie en de duur van je ziekteperiode.
- Geboorte: Als moeder heb je recht op een periode van 12 weken zwangerschapsverlof, en in het geval van een meerling zelfs op 13 weken. Gedurende deze tijd heb je recht op een toelage voor moederschap. Bovendien kun je aanspraak maken op dienstencheques voor 105 uur aan ondersteuning na de geboorte van je kind. Als ouder kom je ook in aanmerking voor een aanvangsbedrag en het Groeipakket, waarvan het bedrag afhankelijk is van de leeftijd, gezondheidssituatie van je kind en je gezinssituatie. De wetgeving voorziet nu ook in een vaderschaps- of geboorteverlof dat kan oplopen tot maximaal 20 dagen voor geboortes die plaatsvinden vanaf 1 januari 2023.
- Zorg voor een familielid: Wanneer je als zelfstandige de zorg op je neemt voor een zieke familielid, een kind met speciale behoeften hebt, of palliatieve zorg verleent, heb je de mogelijkheid om een mantelzorguitkering aan te vragen. Je kunt per aanvraag een zorgverlof van 1 tot 6 maanden opnemen, met een totaal van maximaal 12 maanden gedurende je hele carrière.
- Tijdelijke sluiting van de zaak: Als je bedrijf gedwongen moet sluiten, bijvoorbeeld door een brand, schade, natuurramp of financiële problemen, kun je aanspraak maken op het overbruggingsrecht. Dit voorziet in een uitkering gedurende 12 maanden en het behoud van bepaalde sociale rechten gedurende 4 kwartalen.
- Pensioen: Door je sociale bijdragen te betalen, spaar je ook voor je pensioen, al is dat meestal minder dan wat werknemers krijgen. Veel zelfstandigen kiezen ervoor om extra te sparen voor hun pensioen door deel te nemen aan het Vrij Aanvullend Pensioen voor Zelfstandigen (VAPZ).
Wil je meer weten over sociale bijdragen voor zelfstandigen in hoofd- of bijberoep? Neem contact op met één van onze adviseurs voor meer informatie. U kunt bovendien een gratis introductiegesprek inplannen om uw specifieke vragen te overlopen.
